شایع ترین و آشناترین کاربرد pinhole کشف وجود یا عدم وجود عیب انکساری به خصوص در آستیگماتیسم های نامنظم است. در حالت عدم وجود عیب انکساری (emmetropia) هر نقطه از شی مورد نظر به صورت نقطه ای روی شبکیه متمرکز می شود. بنابراین اگر از اثر خطای diffraction صرف نظر کنیم یک تطبیق نقطه به نقطه بین شی و تصویر آن در شبکیه وجود دارد. در مجموع تمام این نقاط یک تصویر یکنواخت و واضح از شی در شبکیه تشکیل می دهد. اگر خطای انکساری (ammetropia) از هر نوعی وجود داشته باشد دیگر تصویر یک نقطه از شی روی شبکیه به صورت یک نقطه نیست بلکه به صورت دایره یا بیضی یا خط می باشد که اندازه آن علاوه بر میزان عیب انکساری مستقیما متناسب با اندازه مردمک فرد مشاهده گر است. هر چه مردمک مشاهده گر کوچکتر شود اندازه دایره یا بیضی یا خط مزبور کوچک تر شده و تصویر شبکیه به تصویر واقعی متشکل از نقطه ها بیش تر شبیه می شود. Pinhole درست شبیه یک مردمک مصنوعی عمل می کند و اندازه اشکال فوق را کم کرده، آن ها را هر چه بیش تر به نقطه شبیه می کند. همین توجیهی است برای بسیاری از بیماران دارای عیب انکساری که پلک هایشان را تنگ می کنند تا اشیا را واضح تر ببینند زیرا در این حالت آن ها در واقع سوراخ مردمکشان را تنگ می نمایند.اگر چه pinhole ابعاد اشکال جانشین نقطه روی شبکیه را می کاهد و آن ها را به نقطه شبیه می کند، اما دارای دو عیب عمده می باشد که سبب می شود فرد با آن به حداکثر حدت بینایی ممکن خود دست پیدا نکند. یکی آن که pinhole کل نور ورودی به چشم را گم می کند، دوم آن که pinhole سبب ایجاد تفرق (diffraction) می شود که خود حاشیه اشیا را مبهم می کند و از حدت بینایی می کاهد. بنابراین در حالی که یک چشم طبیعی بدون pinhole ممکن است دید 20.15 هم داشته باشد با pinhole به ندرت دید بهتر از 20.25 خواهد داشت. در افراد دارای عیب انکساری، به هر حال اثر مفید بر اثر مضر آن غالب است و اغلب بهبود حدت بینایی مشاهده می شود. بهترین اندازه سوراخ در آن 1.2mm می باشد در عیوب انکساری بالای 5± دیوپتر ممکن است سوراخ هایی با اندازه کمتر بهتر بتوانند سبب خنثی شدن عیب انکساری شوند. البته در این موارد در صورتی که قسمت عمده عیب انکساری با یک عدسی خنثی شده باشد، pinhole بهتر اثر خود را نشان خواهد داد.